Omgevingslab Energie

Resultaten

Opvallende resultaten en keuzes/dilemma's


In oktober 2017 presenteerden de Friese gemeenten samen met provincie Fryslân, en Wetterskip Fryslân, ondernemers en lokale initiatieven De Friese Energiestrategie. Alle betroken partijen delen de ambitie om in 2050 als Fryslân energieneutraal te zijn.

Uit het Omgevingslab Energie wordt duidelijk dat de overgang naar een energieneutrale samenleving grote impact heeft. De centrale vraag is: hoe kunnen we de voorgenomen ambitie verwezenlijken?

De rol die overheden spelen in de energietransitie is in ontwikkeling. Het beleid dat op landelijk niveau wordt geformuleerd op het gebied van energie en klimaat heeft grote impact. Het is noodzakelijk dat het Rijk met wet­ en regelgeving en financiële instrumenten de overgang naar duurzame energie ondersteunt. Om energieneutraal te worden is een forse investering nodig van miljarden euro’s, deze gaat de investeringskracht van gemeenten en provincies ruim te boven.

Als we de ambities willen behalen, is het van cruciaal belang dat we:

  • Zorgen voor voldoende organisatiekracht om de transitie naar een energieneutraal Fryslân te versnellen.
  • Werken vanuit de Friese Mienskip en de Mienskip ondersteunen- als gemeenten en provincie voldoende capaciteit vrijmaken en zorgen voor een goed kennisniveau. Met de belangrijke partner netwerkbedrijven samenwerken.
  • Het electriciteits­ en gasnet passend maken bij de veranderingen in vraag en aanbod.
  • Het bestaande netwerk zo goed mogelijk benutten, gecoördineerd door overheden en energie­ bedrijven samen.
  • De neveneffecten goed in beeld houden, en hierover vroegtijdig in gesprek gaan met belanghebbenden.

De Friese Energiestrategie, ontstaan in de Omgevingslabs Energie, geeft een eerste antwoord op de vraag wat ons te doen staat om Fryslân energieneutraal te maken. De volgende stap is een antwoord op de vraag hoe we dat gaan doen.


Fryslân energieneutraal in 2050: de keuzes

Wat staat ons te wachten en welke keuzes hebben we hierin?

                                                                       ENERGIE
  1. Langzame transitie (kleine stappen)

De energietransitie verloopt stapsgewijs door een veelvoud aan initiatieven en ontwikkelingen

  1. Snelle transitie (grote klap)

De energietransitie verloopt snel door een aantal grote klappen: grootschalige vormen van energieproductie (wind, water, zon,

  1. Afhankelijk van andere partijen

Energie wordt elders opgewekt en ingekocht.

  1. Zelfvoorzienend

Energie wordt lokaal opgewekt waar het ook verbruikt wordt.

  1. Opbrengsten naar energiereuzen

De inkomsten komen terecht bij de grote partijen die grootschalig energie opwekken in windparken, zonneweides, energiecentrales

  1. Opbrengsten naar gemeenschappen

De inkomsten komen terecht bij de individuen en coöperaties waar de energie wordt opgewekt (zelf danwel in pacht/lease constructies)

  1. Grootschalig, geclusterd

Energieopwekking gebeurt in specifieke, gezoneerde plekken en op grootschalige manier. Denk aan grote windparken, zonneweides

  1. Kleinschalig, verspreid

Energieopwekking gebeurt overal waar het mogelijk is. Denk aan losse windmolens, ieder een zonnepaneel.

  1. Fossiele brandstoffen

De afhankelijkheid van fossiele brandstoffen blijft bestaan.

 

  1. Duurzame bronnen

Fossiele brandstoffen zijn verbannen en er wordt volledig ingezet op hernieuwbare bronnen.

  1. De vervuiler betaalt

Besparing wordt gestimuleerd door vervuiling of energieverbruik extra te belasten. Risico: niet alle huishoudens en bedrijven kunnen of willen dit betalen.

  1. Alternatieve bekostiging

Energietransitie wordt betaald uit de algemene middelen, of andere manier van bekostiging?

  1. Leidend voor de ruimtelijke afweging is de energie-infrastructuur

Opwekking van duurzame energie wordt zoveel mogelijk afgestemd op de capaciteit van bestaande energie-infrastructuur. Daardoor kunnen hoge maatschappelijke kosten worden voorkomen.

  1. Leidend voor de ruimtelijke afweging is maatschappelijk draagvlak en/of ruimtelijke kwaliteit

Er wordt veel waarde toegekend aan mogelijke risico’s, overlast en draagvermogen van het landschap.

Waar zijn welke vormen van hernieuwbare energie acceptabel en waar niet?

  1. Regie ligt in belangrijke mate bij de Mienskip (bottom up)

Daardoor wordt maximaal draagvlak gekregen.

  1. Regie ligt in belangrijke mate bij de overheid (top down)

Dat is nodig om de energiedoelstellingen te halen.


Deel dit: